هواپیما

اگر در بین دو کوه فریادی بزنیم انعکاس صوت صدای خود را دریافت میکنیم.اگر زمان رفت و برگشت صدا را اندازه بگیریم،می توانیم فاصله تقریبی خودمان تا کوه را بدست آوریم.میدانید که سرعت صوت برابر با 340 متر بر ثانیه مباشد که میتوان زمان رفت و برگشت صدا را محاسبه نموده و فاصله را بدست آورد.

سیستم DME سیستمی است که همان کار کوه را انجام میدهد (اگر کوهی نباشد صدایی منعکس نمی شود).

هواپیما یک سری امواج به سمت DME میفرستد که DME این امواج را دریافت میکند و سپس بعد از تجزیه و تحلیل به سمت هواپیما بر میگرداند.حال سیستم داخلی هواپیما محاسبه میکند که این موجی که من فرستادم بعد از چند ثانیه برگشت یافته است و به این طریق میتواند فاصله خودش را تا اول باند فرودگاه محاسبه نماید.

فرکانس DME (سیستم زمینی) در رنج فرکانسی 960 تا 1215 مگاهرتز در باند UHF می باشد.

این سیستم هم میتواند در روت های هوایی و هم در ترمینالها (فرودگاه ها) مورد استفاده قرار گیرد.این سیستم هم می تواند بصورت تنهایی مورد استفاده قرار گیرد و هم میتواند با سیستم های VOR و ILS مورد استفاده قرار گیرد.زمانی که این سیستم با سیستم های VOR و ILS مورد استفاده قرار گیرد اصطلاحا به Colocate (با هم در یک مکان واقع شدن) می گویند.

هواپیما یک زنجیره ای از امواج (زوج پالس ها) را که دارای اطلاعات مخصوصی می باشد را بر روی یکی از فرکانس های Carrier در محدوده رنج فرکانسی بین 960 تا 1215 مگاهرتز میباشد سوار میکند و به سوی آنتن DME می فرستد.آنتن DME این امواج را دریافت کرده و سپس آن را تجزیه و تحلیل می کند تا ببیند این موجی که دریافت کرده نویز بوده یا اینکه واقعا از طرف یک هواپیما می باشدکه فاصله را از آن خواسته است.وقتی که طبق مشخصات پالس مطمئن شد که این موج برای هواپیما می باشد سپس می آید همین زوج پالس را که از Carrier جدا کرده بود را دو مرتبه بر روی یک Carrier در همان فرکانس (960 تا 1215 مگاهرتز) دیگر سوار کرده و به سمت هواپیما می فرستد.

از وقتی که امواج هواپیما توسط آنتن DME دریافت می شود تا زمانی که DME این امواج را دو مرتبه بر روی Carrier مدوله کرده و به سمت هواپیما می فرستد یک زمانی طول می کشد که به آن زمان تاخیر یا Delay Time می گویند.چونکه امواج دریافتی توسط آنتن DME بعد از دریافت وارد قسمت فیلتر می شوند و بعد از فیلتر Detect می شوند و در مرحله آخر مدوله می شود این تاخیر را به وجود می آورد.

حال DME همه این تاخیر ها رو طوری برنامه ریزی می کند که بیشتر از 50 میکروثانیه تاخیر نداشته باشد و از این بیشتر نشود.

حال گیرنده DME هواپیما که موج برگشتی را از DME دریافت نموده می داند که فقط 50 میکروثانیه تاخیر زمانی در DME وجود داشته است،از کل زمان رفت و برگشت موج این مقدار را کم کرده ودر کل یک زمان را محاسبه می کند و چون می دانیم امواج الکترومغناطیس هستند و سرعت آنها برابر سرعت نور است می تواند فاصله خودش تا ابتدای باند را مشخص نماید.

تمام سیستم های DME بایستی دارای IDENT (کد مشخصه) باشند که این کد مشخصه یک موج سینوسی می باشد که بصورت حروف مورس ساخته می شود بر روی Carrier که فرستنده DME زوج پالس ها را به سمت هواپیما می فرستد.فرکانس IDENT برابر 1350 هرتز میباشد.

هواپیما به دو صورت این زوج پالس ها را بر روی فرکانسی مدوله می کند و به سمت DME مفرستد :

1.Searching :در لحظه اول هواپیما در برد DME قرار می گیرد.خلبان دستگاه فرستنده را روشن می کند و فرکانس را در محدوده فرکانس گفته شده انتخاب می کند و در مرحله اول 129 تا 159 پالس در ثانیه (PPS) از این زوج پالس ها را بر روی فرکانس مدوله کرده و به سمت DME می فرستد.حال DME ما جستجو می کند تا اینکه موج دریافتی را تشخیص بدهد،اگر تشخیص داد که زوج پالس ها از طرف هواپیما بوده و استاندارد است آن را دو مرتبه به سمت هواپیما می فرستد.این عملیات شناسایی را که DME هواپیما را تشخیص می دهد را عملیات Searching می گویند.

2.Tracking : وقتی است که سیستم هواپیما را تشخیص داد و DME کاملا آنرا شناسایی کرده است می آید و تعداد زوج پالس ها را بعد از عملیات Searching کاهش می دهد و به 24 تا 30 پالس در ثانیه می رساند.این عملیات را Tracking می نامند.

دستگاه DME به فاصله تقریبی 300 متر از ابتدای باند نصب میشود.

بر گرفته شده از جزوه اصول ناوبری جناب آقای آزاد استاد محترم دانشکده صنعت هواپیمایی